فراسوی زنجیرهای پندار

فروم در این مجموعه زندگی‌نامه فکری خویش را که عمیقا تحت تاثیر فروید و مارکس بوده به رشته تحریر کشیده است. وی در این کتاب از مفهوم و سرشت انسان, تکامل انسان, مفهوم سلامت روان, و منش فردی و اجتماعی سخن می‌گوید. فروم ‘به جای تاکید بر ویژگی نانمودنی حقیقت و عدم امکان ارائه تعریفی از گوهر انسان, بر انسان‌شناسی فلسفی تاکید کرد, و ماهیت انسان را ماحصل تعلق به جهان و تعامل با دیگران دانست… وی بیش از دیگران مفهوم بیگانگی مارکس را به کار گرفت, و برای نمونه در کتاب ‘گریز از آزادی ‘بر تاکید مارکس و هگل بر مفهوم بیگانگی صحه گذاشت … در عین حال برای آن که دریافتش را از انسان کامل بر مبنای مفهوم ماهیت بنیادی انسان قرار دهد, از بن مایه این مفهوم در کار اندیشمندانی چون اسپینوزا و دیویی, بهره گرفت … فروم هیچ گاه از تلاش برای اتحاد روان‌کاوی و مارکسیسم دست نکشید. با این همه به تدریج از آموزه‌های فروید در روان‌کاوی فاصله گرفت و به ژرفکاوی‌های مورد نیاز روان‌شناسی که مارکس بر آنها تاکید کرده بود پرداخت. وی در بخشی از کتاب می‌نویسد: اقرار می‌کنم که هشدارهای پیامبرانی همچون اشعیا, آموص و هوشع در مورد فجایعی که در صورت سرکشی است نازل می‌شد, برایم چشم‌گیر نبود, بلکه نویدی که درباره روز واپسین می‌دادند جانم را از شادی می‌آکند.