پنج اقلیم حضور، بحثی درباره شاعرانگی ایرانیان

پنج اقلیم حضور” کتابی است به قلم “داریوش شایگان” که در آن “بحثی درباره شاعرانگی ایرانیان” مطرح می‌کند. “داریوش شایگان” در “پنج اقلیم حضور”، شعر ایران را از نظرگاه معنوی و فکری در آثار پنج شاعر ایرانی: سعدی، حافظ فردوسی، خیام و مولوی، مورد بررسی قرار می دهد تا شعر ایرانی را بهتر به علاقمندان آن بشناساند. وی در پیشگفتار این اثر مدعی است که ایرانیان از میان صدها شاعری که نامشان در تاریخ ادبیات ایران به چشم می‌خورد، این پنج شاعر را به عنوان بالاترین نمونه از بینش شاعرانه خود انتخاب کرده اند. جایگاه ممتاز این شاعران در فلسفه ایرانی صرفا ناشی از ویژگی‌های بارز شعر آنها نیست. این پنج شاعر نماد تبلور جریان گسترده ای از نسب فکری است که سبک و زمینه منحصر به فردی را در نمایندگی از جهان شناسی منحصر به فرد خود اتخاذ می کند. خیام نماد نوعی تضاد در نبوغ ایرانی است که طی آن جریانهای متضادی همچون شک و ایمان، تعبد و سرکشی و دم و ابدیت با یکدیگر روبرو می شوند.