طرز کار داستان

نویسنده معتقد است که نبود عناصر اصلی در داستان و یا استفاده اشتباه از آن ها می تواند ماشین داستان را از حرکت متوقف کند و نتیجه درست را به دست ندهد. در این کتاب ابتدا چند سوال اساسی مطرح می شود که در ادامه پاسخ دادن به آن ها نمای کلی از عناصر ماشین داستان را شرح می دهد. در «داستان چطور کار می کند» ابتدا این پرسش آمده که “منظور از شناخت شخصیت خیالی در داستان چیست؟ سپس نویسنده با پاسخ دادن به این سوال به سراغ پرسش های دیگری با عنوان “چه چیزی جزئیات گویای داستان را تشکیل می دهد؟” و “چه زمانی استعاره موفق است؟ می رود. همچنین در بخش دیگر کتاب سوالی بر این اساس مطرح می شود که آیا داستان های رئالیستی واقع بینانه هستند؟
نویسنده در جایگاه منتقد ادبی با پرداختن به سبک های ادبی گوناگون به این موضوع می پردازد که چرا برخی از قراردادهای ادبی قدیمی می شوند در حالی که برخی دیگر تازه می مانند. جیمز وود برای پاسخ به پرسش هایی که در کتاب مطرح کرده و همچنین تحلیل عناصر اصلی داستان که مانند اجزای تشکیل دهنده یک ماشین هستند از منابع و داستان های مختلفی از جمله کتاب «ایلیاد و اودیسه» اثر هومر استفاده می کند. نویسنده همچنین فقط به مهم ترین آثار ادبی جهان اکتفا نکرده و حتی برای اثبات فرضیه خود به داستان های کودکانه نیز می پردازد و با تجزیه و تحلیل آن ها عناصر داستان را مورد بررسی قرار می دهد.